RİBA nedir, nasıl uygulanır, ASP puanı nasıl hesaplanır?

Rehberlik İhtiyacı Belirleme Anketi (RİBA), okulun rehberlik ihtiyaçlarını öğrenci, veli ve öğretmen gözünden belirlemek için Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (ÖRGM) hazırladığı ankettir. Sonucu, okulun yıllık rehberlik planına girdi olur.

Okul rehber öğretmenleri için · 8 dakikalık okuma

Hangi RİBA formları var?

RİBA dört kademede uygulanır. Her kademede öğrenci, veli ve öğretmen için ayrı form vardır; okul öncesinde öğrenci formu yoktur. Her madde iki ifadeden oluşur (A ve B). Katılımcı, kendisine daha çok uyan ifadeyi seçer. Her ifade bir rehberlik hedefine (örneğin Duygu Düzenleme, Akran Zorbalığı, Sınav Kaygısı) bağlıdır.

Toplam 11 form vardır. Formların güncel hâli ve uygulama yönergesi ÖRGM'nin sitesinde yayımlanır; uygulamadan önce okulunuz için geçerli sürümü kontrol edin.

Sınıfta telefon olmadan nasıl uygulanır?

Birçok okulda öğrenciler derste telefon kullanamaz, laboratuvar da her sınıfa yetmez. RİBA'yı üç yoldan biriyle, ya da bunları birlikte kullanarak uygulayabilirsiniz:

• Evden bağlantı: Anket bağlantısı veli grubuyla paylaşılır; öğrenci okul numarasıyla evde doldurur. Veli formu da aynı yoldan gider.
• Kâğıt form: Formu sınıf mevcudu kadar çoğaltıp dağıtırsınız. Öğrenci adını değil yalnızca numarasını yazar.
• Kâğıttan hızlı giriş: Toplanan kâğıtları numara yazıp her madde için A ya da B tuşuna basarak girersiniz; 18 maddelik bir form birkaç saniyede biter.

Hangi yolu seçerseniz seçin, aynı numaranın iki kez doldurmasını engellemek ve öğrenci adını hiç toplamamak sonuçların güvenilirliğini ve gizliliği korur.

Katılım yeterli mi?

Her grup (öğrenci, veli, öğretmen) için katılım ayrı değerlendirilir. PDR Pro, öğrenci ve veli gruplarında sınıf mevcudunun en az %30'u katılmadıysa o grubu "yetersiz katılım" olarak işaretler ve sonucu ön sonuç diye gösterir. Bir grubun hiç yanıtı yoksa hesap kalan gruplarla yapılır (aşağıda nasıl yapıldığı var).

ASP puanı adım adım

ASP (ağırlıklı standart puan), her rehberlik hedefinin okulunuzda ne kadar öncelikli olduğunu gösteren puandır. Hesap sınıf bazında yapılır, sonra okul geneline taşınır.

1. Her hedefin seçilme sayısını bulun

Bir grubun (ör. 7-B öğrencileri) tüm yanıtlarında her hedefin kaç kez seçildiğini sayın. Bu sayıya frekans denir.

2. Frekansları standart puana çevirin

Grubun tüm hedeflerindeki frekansların ortalamasını ve örneklem standart sapmasını hesaplayın. Sonra her hedef için:

Örnek: Üç hedefin frekansları 12, 8 ve 4 olsun. Ortalama 8, örneklem standart sapması 4'tür. Standart puanlar sırasıyla 60, 50 ve 40 olur. 50 grubun ortalamasıdır; 50'nin üstü ortalamadan daha çok seçilmiş hedeftir.

3. Grupları ağırlıklandırın

Aynı hedefin öğrenci, veli ve öğretmen standart puanları kademeye göre ağırlıklandırılıp toplanır:

Örnek (ortaokul): "Duygu Düzenleme" hedefinin standart puanı öğrencilerde 60, velilerde 55, öğretmenlerde 52 olsun.

Bir grubun yanıtı yoksa, yanıtı olan grupların ağırlıkları kendi toplamlarına bölünerek yeniden ölçeklenir. Örneğin ortaokulda veli yanıtı yoksa öğrenci ağırlığı 0,39 ÷ 0,72, öğretmen ağırlığı 0,33 ÷ 0,72 olur. Böyle bir sonuç kesin değil ön sonuçtur.

4. Okul sonucunu çıkarın

Her hedefin okul ASP'si, o hedefin sınıflardaki ASP'lerinin aritmetik ortalamasıdır. Hedefler okul ASP'sine göre büyükten küçüğe sıralanır; en üstteki hedefler okulun öncelikli rehberlik ihtiyaçlarıdır.

Bu sayfa hesabın mantığını anlatır. Resmî rapor için ÖRGM'nin yayımladığı uygulama yönergesini ve hesap tablosunu esas alın. PDR Pro'nun hesabını kendi okulunuzun resmî tablosuyla karşılaştırmak isterseniz bize yazın.

Sonuçtan yıllık plana

RİBA'nın amacı bir rapor üretmek değil, yılın rehberlik çalışmalarını ihtiyaca göre seçmektir. Okulun ilk iki üç hedefi için:

• Yıllık plana o hedefe yönelik bir sınıf rehberliği etkinliği ya da seminer ekleyin.
• İhtiyacın en yüksek çıktığı sınıfları önceliklendirin.
• Veli formunda öne çıkan hedefler için veli toplantısı ya da bilgilendirme notu planlayın.
• Dönem sonunda aynı sınıflarda kısa bir değerlendirme yapın.

Hazır sınıf rehberliği etkinlikleri için sınıf rehberliği etkinlikleri yazısına bakabilirsiniz.